ABD Başkanı Donald Trump, 19 Eylül 2026’da ABD, Danimarka ve Grönland arasında güvenlik alanında anlaşmaya varıldığını duyurdu. Grönland anlaşmasının gelecek hafta BM Genel Kurulu’nda imzalanması planlanıyor; yürürlüğe girmesi için ise ulusal parlamentoların onayı gerekiyor. Danimarka ve Grönland yönetimleri, anlaşmanın egemenliği koruduğunu vurguladı.
Trump Grönland anlaşması için ne dedi?
Habertürk’ün aktardığına göre Trump, anlaşmanın ABD’ye güvenlik konusunda kalıcı kontrol sağladığını ve ABD’ye hiçbir maliyet getirmediğini söyledi. Trump, anlaşmanın bir bitiş tarihi bulunmadığını da vurguladı. Açıklamaya göre ABD karşıtı hiçbir ülke, açık yazılı ABD onayı olmadan Grönland’da üs kuramayacak, askerî varlık bulunduramayacak ya da hassas yatırım yapamayacak. Trump ayrıca Grönland’da uygun yerlerde önemli bir askerî varlık oluşturmaya derhal başlanacağını duyurdu.
Danimarka ve Grönland ne diyor?
Haberton ve Artı Gerçek’in haberlerine göre Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, anlaşmanın Krallığın egemenliğine, toprak bütünlüğüne ve Grönland’ın kendi kaderini tayin hakkına saygı gösterdiğini belirtti. Frederiksen’e göre anlaşma Arktik ve Kuzey Atlantik’te güvenliği güçlendiriyor ve NATO ile AB’ye fayda sağlıyor. Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen ise anlaşmanın güvenliği koruduğunu ve güçlendirdiğini, Grönland’ın çıkarlarını da dikkate aldığını söyledi.
Grönland anlaşmasında öne çıkan maddeler
Medyascope’un haberine göre anlaşmanın kapsamı şöyle aktarılıyor:
- ABD, Grönland’da tek taraflı olarak askerî üs kurma yetkisine sahip olacak.
- ABD’nin “hasım” saydığı ülkeler, ABD onayı olmadan askerî varlık bulunduramayacak.
- Hassas yatırımlar için ABD’nin açık izni gerekecek.
- Anlaşma, Grönland ileride bağımsız olsa bile geçerli kalacak.
- NATO üyeleri bu kısıtlamaların dışında tutuluyor.
Medyascope ayrıca Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun anlaşmayı “tarihî” olarak nitelediğini ve ABD’nin ulusal güvenliği açısından büyük bir kazanım saydığını yazıyor. Habertürk’ün haberi ise ağırlıklı olarak Trump’ın açıklamalarına dayanıyor; anlaşmanın tam metni haberlerde yer almıyor.
Grönland neden önemli? Kriz nasıl başlamıştı?
Medyascope, anlaşmanın Trump’ın Grönland’ı ilhak etmeye yönelik 2024-2025 dönemindeki tehditlerinin yarattığı krizi çözdüğünü yazıyor. Adanın önemi Arktik deniz yollarından, yeşil teknoloji için kritik nadir toprak elementlerinden ve Çin ile Rusya’nın kutup bölgelerindeki rekabetinden geliyor.
Anlaşma ne zaman imzalanacak, ne zaman yürürlüğe girecek?
Artı Gerçek ve Haberton’a göre üç taraf anlaşmayı gelecek hafta BM Genel Kurulu’nda imzalayacak. Anlaşma, ulusal parlamentolardaki onay süreçleri tamamlandıktan sonra yürürlüğe girecek. BM Genel Kurulu haftasının diğer başlıkları için Erdoğan'ın New York programı haberimize bakabilirsiniz.
ABD gündemindeki diğer gelişmeler için Trump'ın CNN, MS NOW ve Politico'ya getirdiği Beyaz Saray yasağı haberimizi, Amerika haberlerimizi ve Dünya haberlerimizi okuyabilirsiniz.
Haber, Trump'ın açıklamalarına ve Danimarka ile Grönland yönetimlerinin duyurularına dayanır; anlaşmanın tam metni haberlerde yer almamaktadır.
Kaynaklar
- ABD ve Danimarka arasında Grönland anlaşması: Trump'ın ilhak tehditlerinin ardından kriz çözüldü – Medyascope
- Trump: Danimarka ile anlaştık – Habertürk
- ABD, Danimarka ve Grönland anlaşmaya vardı – Artı Gerçek
- Danimarka ve Grönland'dan 'ABD ile güvenlik anlaşması' açıklaması: Gelecek hafta imzalanacak – Haberton
